Author: Bruce

Sciéncias

b

Un satellite natural
La Luna es pas un planeta mas l’unic satellite natural de la Tèrra. Son rai correspond al quart de lo de nòstra planeta. N’es alunhada de 385 000 km. Es tròp pichona per conservar un atmosfèri.
Traça la Luna a l’escala de la Tèrra puèi colora aqueles dos astres.
A pas d’aiga jos forma liquida mas detectèron la preséncia de glaç al nivèl dels dos pòls. Sa susfàcia es pas d’una blancor unifòrma ; las zònas mai escuras se dison “mars” (mer de la Sérénité, mer des Nuées…). Los meteorits formèron a sa susfàcia bravament de cratèrs per çò que foguèron pas destrusits per una atmosfèri (que agís coma un “escut protector” a l’entorn de la Tèrra).
L’influéncia de la Luna sus la Tèrra
La Luna, que vira a l’entorn de la Tèrra per çò que aquela l’atrai per sa gravitat, exercicís un efièch gravitacional sus nòstra planeta. Es responsabla, amb lo Solelh, de las marèas, aqueste moviment ascendent e descendent de las aigas de la mar e dels oceans. La Luna efectua una rotacion sus ela meteissa dins lo meteis temps qu’efectua un torn complet a l’entorn de la Tèrra : li presenta doncas totjorn lo meteis emisfèri (l’escais de l’autre es “fàcia amagada de la Luna”). Efectua una revolucion a l’entorn de la Tèrra en 27 jorns e 7 oras.
Las fasas de la Luna
La Luna es totjorn esclairada pel Solelh d’un biais identic mas sa posicion rapòrt a la Tèrra nos la fa percebre d’un biais diferent pendent los 29 jorns e mièg d’una lunason. Sonam aquestes aspèctes diferents las fasas de la Luna.
Colora de negre la susfàcia de la Luna pas esclairada pel Solelh sus cada representacion.
Los Òmes e la Luna
S’interessèt totjorn los astronòms e inspirèt los poètas, calguèt esperar lo 21 de julhet de 1969 per que los primièrs Òmes se pausèsson sus la Luna. Lo primièr a aver caminat dessús es l’astronaut american Neil Armstrong (1930 – 2012). Onze autres òmes lo seguiguèron ; totes fasián partida de las missions Apollo. Degun i tornèt pas dempuèi 1972.
Ai plan compres...
Pòdi explicar lo sens dels mots en gras del tèxte.

Luna

Tèrra

Darrièr quarton

Aqueste trach gras representa l’emisfèri visible dempuèi la Tèrra.

Lum del Solelh

Creiscent

Luna descreissenta

7

8

6

Lum del Solelh

Luna novèla

1

5

Trelusc (pleine Lune)

Lum del Solelh

2

4

Creiscent

3

Lum del Solelh

Luna creissenta

Premièr quarton

Fasas de la Luna
visiblas de la Tèrra

1	2	3	4	5	6	7	8	1

v01 – Bruce Demaugé-Bost – http://bdemauge.free.fr