Author: Bruce

Operacions
Calculadoira

I a bravament de tecnicas que permeton de calcular una sostraccion. Vaquí una, que se sona “sostraccion per conversacion dels escarts”.
1. Pausar la sostraccion
Per pausar una sostraccion, es important de plaçar cadun dels nombres los unes jols autres, en escrivent las chifras de las unitats (U) dins la meteissa colomna, las de de las desenas (D) dins una colomna mai a esquèrra, etc.
Atal, per calcular la sostraccion 3 685 – 433, escrivèm :
2. Calcular la sostraccion
En començant per las unitats, puèi en anant cap a esquèrra (ï), levam la chifra d’embàs a la d’ennaut. Dins cada colomna, escrivèm la resulta d’aquela sostraccion jos la barra d’embàs (chifras dins los cercles grises).
3. Lo cas de las retengudas
Cada còp que la chifra d’embàs es mai bèla que la d’ennaut, cal obligatòriament utilizar una retenguda. Utilizam lo fach que la diferéncia cambia pas se ajustam lo meteis nombre a cada tèrma de la sostraccion.
Aicí, podèm pas calcular 5 – 8. Fasèm doncas una retenguda. Ajustam una desena al primièr tèrme, dins la colomna de las unitats e una desena al segond tèrme (mas dins la colomna de las desenas, si que non 15-18 es tanben impossible). 15 – 8 = 7. Escrivèm 7 embàs de la primièra colomna.
Contunham : 3 desenas - (4+1=5) desenas. Coma podèm pas calcular 3 – 5, fasèm tanben una retenguda als dos tèrmes. 13 – 5 = 9. Lo notam embàs.
Contunham : 0 centena - 1 centena es impossible de calcular. Ajustam una retenguda als dos tèrmes. 10 - 1 = 9.
Contunham : 4 milièrs - 3 milièrs = 1 milièr.
Lo calcul es acabat : 4035 - 2048 = 1987

M	C	D	U
3	6	8	5
	4	3	3

–

3	6	8	5
	4	3	3
3	2	5	2

–

3 – 0

6 – 4

8 – 3

5 – 3

4	0	3	5
2	0	4	8
1	9	8	7

1

1

1

–

1+

1+

1+

4 – 3

10 – 1

13 – 5

15 – 8

Exercicis
Pausa e calcula las sostraccions seguentas.

4 285 – 2 054 =	3 333 – 2 022 =
8 258 – 4 149 =	9 245 – 8 902 =
6 281 – 5 394 =	3 016 – 2 826 =
4 007 – 3 819 =	1 800 – 989 =
10 005 – 5 567 =	10 003 – 1 499 =

v02 – Bruce Demaugé-Bost – http://bdemauge.free.fr